Locatie: De Daltonkernwaarden op 't Prisma - Dalton

Vrijheid en verantwoordelijkheid

Alle kinderen krijgen de vrijheid om op bepaalde momenten keuzes te maken, werk in te plannen en initiatief te tonen. Deze vrijheid betekent echter niet dat alles kan en mag. Het afkrijgen van werk is bijvoorbeeld geen vrijblijvendheid. Door leerlingen aan te spreken op hun verantwoordelijkheid en zelfstandigheid leren wij hen om binnen bepaalde grenzen deze vrijheid te hanteren. Dit gaat stap voor stap. Hoe ouder kinderen worden, hoe meer er van ze kan worden verwacht.

Verantwoordelijkheid draagt in hoge mate bij aan de motivatie van een kind. Door het kind juist die verantwoordelijkheden te geven die het aankan, wordt de creativiteit om in allerlei omstandigheden de goede oplossingen te bedenken bevorderd. Kinderen leren dat ze op school niet alleen verantwoordelijkheid dragen voor hun werk, maar vooral ook voor elkaar. Hierbij hoort dat wij de kinderen serieus nemen en dat kinderen weten wat de grenzen zijn waarbinnen zij zich kunnen bewegen.

Op het Prisma leren de leerlingen keuzes maken mbv de taakkaart. De leerling is verantwoordelijk voor het goed afronden van de taken aan het einde van de week. Hij/ Zij is verantwoordelijk voor huishoudelijke klassentaken dat elke week wisselt. Ook het maken van keuzetaken en huiswerk doet een beroep op het verantwoordelijkheidsgevoel.

 

Zelfstandigheid

Kinderen moeten leren hoe je keuzes maakt. In iedere kleutergroep hangt daarom een takenbord. Via dit overzichtelijke bord kan een kind op een makkelijke manier een keuze maken uit diverse taken. Naarmate een kind zich ontwikkelt, zullen de opdrachten steeds complexer worden.

In tegenstelling tot veel andere Daltonscholen vinden wij het belangrijk dat de leerkracht bijhoudt welke keuzes het kind maakt. Dit om te voorkomen dat er een disbalans ontstaat tussen de verschillende ontwikkelgebieden. De kinderen krijgen vanaf groep 3 iedere week een taakkaart. Hierop staan alle algemene opdrachten die een kind die week moet maken. Via de taakkaart kunnen kinderen kiezen welke taak ze gaan maken. Ook kunnen ze bijhouden welk werk er al gedaan is. Hiernaast is een taakkaart een goed middel om te kunnen differentiëren. Naast de algemene taken staan er namelijk ook persoonlijke opdrachten op de kaart. Te denken valt aan verrijkings- of juist remediërende stof.

In alle groepen is er een instructietafel te vinden en wordt er via een stoplicht en een houten blokje gewerkt met uitgestelde aandacht. Uitgestelde aandacht motiveert de leerling om zelf naar een (creatieve) oplossing te zoeken of hulp te vragen aan een ander. Kinderen leren zo terug te vallen op elkaar. Als kinderen in een groep zo zelfstandig mogelijk met hun taken omgaan, biedt dit de leerkracht de gelegenheid om tijdens deze momenten kinderen die dit nodig hebben extra aandacht te geven. Door het invoeren van zelfstandig werk ontstaat er ruimte voor maatwerk.

Het Prisma doet een beroep op de zelfstandigheid van de leerlingen door uitgestelde aandacht mbv het stoplicht, het Daltonblokje en de timetimer. Ook de klassenafspraken en –regels dragen bij zelfstandigheid, zoals de plaats van de materialen of het nakijken van het werk. De leerlingen maken gebruik van het bibliotheek systeem met bibliotheekkaarten waarbij ze zelf boeken kunnen wisselen. In de klassen is er een computerrooster aanwezig, zodat de leerling weet wanneer hij aan de beurt is.

 

Samenwerken

Om later goed mee te kunnen doen in de maatschappij wordt het steeds belangrijker om goed te kunnen samenwerken. Ook met mensen die je niet zelf uitkiest. Wij besteden mede daarom veel aandacht aan het werken in groepjes. Iedere les bevat een coöperatieve werkvorm. Zo leren de kinderen van elkaar te leren, maar ook naar elkaar te luisteren en elkaar te respecteren.

Voorwaarde en basis voor een goede samenwerking is communicatie. Het spelenderwijs ontwikkelen van communicatieve vaardigheden is als doel minstens zo belangrijk als het eindresultaat van de opdracht. Als wij bijvoorbeeld twee kleuters de opdracht geven om samen een kasteel te bouwen, kunnen er twee kastelen naast elkaar verschijnen. Geven wij ze de opdracht om samen een kasteel te bouwen met één toren, dan ontstaat er een intensieve communicatie en samenwerking.

Niet alleen het coöperatief leren draagt bij aan een goede samenwerking, ook de samentaak die de leerlingen krijgen doen een beroep op samen leren. Elke week krijgen de maatjes een nieuwe samentaak. Ook hebben we op Het Prisma groepsoverstijgende activeiten, zoals creamiddagen en techniekmiddagen waarbij alle leeftijdgroepen doorelkaar bezig zijn. We maken ook gebruik van tutorlezen en samenwerkopdrachten als keuzetaak.

Naast samenwerking vestigen we de aandacht op goede communicatie door klassenafspraken te maken en dit als poster een plek te geven in de klas. Sociaal emotionele lessen worden aangeboden gericht op omgang, hiervoor gebruiken we de methode Soemo. De leerlingen geven de leerkracht een hand aan het begin en einde van de dag, als teken van respect.

  

Effectiviteit en doelmatigheid

Het daltononderwijs is gericht op een effectieve inzet van tijd, menskracht en middelen.  Het belangrijkste onderdeel om dit in te zetten is de weekplanning. De leerlingen werken middels eigen werk op de weekplanning een gedeelte op eigen niveau of op tempo gedifferentieerd.

Zo geeft de leerling voor een deel invulling aan zijn eigen ontwikkeling en is de weekplanning op maat. De leerkrachten richten de leeromgeving zo in dat er effectief gewerkt kan worden. Er wordt gebruik gemaakt van doelgerichte instructie en een gedifferentieerd lesaanbod.

Het doel is om de taken in de week af te krijgen. De leerling weet wanneer het taaktijd is dmv de weekplanning op het bord in de klas. De leerling stelt zichzelf ook een persoonlijk doel op de taakkaart.

 

Reflectie

Het kritisch bekijken van onderwijskundige ontwikkelingen en inzichten is een basishouding op onze school. Iedere leerkracht  reflecteert op de praktijk en het handelen in de klas. Om deze reden houden wij als team collegiale visitaties en geven we elkaar feedback op de bekeken lessen. Niet alleen de leerkrachten stellen doelen en reflecteren hierop, ook de leerlingen stellen zichzelf een doel en reflecteren op hun eigen werk, hun gedrag en keuzes die ze maken.

Op het Prisma leer je plannen van de taken en daarop te reflecteren. Op de taakkaart worden ook reflectievragen gesteld die de leerling aanzet tot denken over zijn taakgerichtheid, gedrag  en sociaal functioneren in de klas. We werken met een weekdoel die de klas of de leerling zichzelf stelt, aan het einde van de week wordt er gekeken of het doel behaald is.

Twee keer per jaar vindt er een reflectiegesprek plaats tussen de leerlingen en de leerkracht. In het rapportfolio wordt dit gesprek vertaald in het reflectieformulier, waarbij de leerling laat zien (met foto) waar hij trots op is en waar verbeterpunten liggen.

 

Borging

Wij borgen onze kernwaarden door middel van zelfevaluatie, reflectie en evaluatie. De afspraken zijn geborgd in het daltonbeleidsplan en de daltonhandboeken.

Daarnaast borgen wij niet alleen ons Daltononderwijs, maar alle aspecten van onderwijs. Dit doen wij d.m.v. obervatiesystemen Kijk en Zien, ons administratiesysteem Parnassys en het werken met groepsplannen. Hierin borgen we het werken met drie niveaugroepen per leerjaar.